Dokuzuncu gezegenin ayak izleri

advertisement
Görüntü: Caltech/R.Hurt
Dokuzuncu gezegenin ayak izleri
Çok uzaklarda yeni bir gaz devi mi?
California Teknoloji Enstitüsü (Caltech) gökbilimcileri, Güneş Sistemi’nin uzaklarında olası bir gaz devi
gezegenin varlığını gösteren işaretler belirlediklerini açıkladılar.
Gezegenin, Dünya’nın 10 katı kütlede olduğu ve eliptik yörüngesinin, Güneş’e, bilinen en uzak gaz
devi gezegen olan Neptün’ün yörüngesinden ortalama 20 kat uzakta olduğu, düşünülüyor.
Caltech araştırmacılarından gözlemci Mike Brown ve gökcisimlerinin dinamiklerinin matematiksel
modellerini çıkartan teorisyen Konstantin Batygin’in Astronomical Journal dergisinde yayımlanan
çalışmalarına göre, Kütlesi Neptün’den biraz daha küçük olduğu hesaplanan gezegen, Güneş
çevresindeki bir turunuysa 20.000 yılda tamamlıyor. Karşılaştırmak için Dünya, Güneş çevresindeki
yörünge hareketini bir yılda, Güneş Sistemi’nin en büyük üyesi olan Jüpiter ise 10 yılda tamamlıyor.
İki gökbilimciyi, dokuzuncu bir gezegenin varlığı sonucuna götüren, Neptün’ün yörüngesinin dışında
Güneş Sistemi’nin oluşum artıklarının toplanmış olduğu Kuiper Kuşağı diye adlandırılan bir diskin en
dışındaki altı gökcisminin yörünge hareketlerindeki gariplik.
Bu cisimlerin yörüngelerinde farklı hızlarda yol almalarına karşın hep bir küme halinde
bulunduklarına ve yörüngelerinin hepsinin öteki sekiz gezegenin oluşturduğu düzlemin yaklaşık 30
derece altında olmasının nedenlerini araştıran Batygin ve Brown, buna ancak görünmeyen bir
gezegenin yol açabileceği
sonucuna varmışlar. İki
araştırmacıya göre bu durumun
bir rastlantı olması ihtimali yüz
binde bir. Araştırmacılar, olası
gezegenin, Kuiper kuşağı’nın en
büyük cisimlerinden olan ve 2003
yılında Brown tarafından
keşfedilen Sedna ile, onun iki
öğrencisinin 2014 yılında keşfini
açıkladıkları 2012 VP113 adlı
cismin sıradışı yörünge
hareketlerini de açıklıyor. (Bkz:
https://kurious.ku.edu.tr/sites/k
urious.ku.edu.tr/files//cuce_geze
genler_gunes_sistemini_genisleti
yor_-_astronomi_-_pdf.pdf )
Batygin ve Brown’ın çalışmalarına göre 9. Gezegenin (sarı) varlığı,
kütleçekiminin etkisinde kalan ikinci bir grup cismin bulunması nı gerektiriyor.
Bu etki ,sözkonusu gökcisimlerinin yörüngelerini Güneş Sistemi’nin düzlemine
dik hale getirmesini de gerekli kılıyor. Bilinen beş Kuiper kuşağı cismi (mavi) , bu
gereği yerine getiriyor. Mor çizgiler, olası 9. Gezegenin etkisinde küme halinde
hareket eden cisimler. (Kaynak – Caltech/R.Hurt (IPAC) - NASA
Güneş’ten çok uzakta bir gezegenin olası varlığının,şimdiye kadar belirlenen Güneş dışı gezegenlerin
ortaya koyduğu istatistiğe uyduğunu da belirten iki gökbilimci, belirlenen Güneş dışı çoklu gezegen
sistemlerinin çoğunun, yıldızın çok yakınlarında ve çok uzaklarında dolanan gezegenlerden
oluşmasına dikkat çekiyorlar.
Batygin ve Brown, gökbilim camiasına çağrıda bulunarak, yeryüzündeki ve uzaydaki büyük
teleskoplarla sözkonusu uzaklıklarda yapılacak bir taramanın, Güneş Sistemimizin yeni üyesini ortaya
çıkarabileceğini belirtiiyorlar.
Raşit Gürdilek
KAYNAKLAR:
“Caltech researchers find evidence of a real ninth planet”, California Instituute of Technology, 20
Ocak 2016
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

Create flashcards