Uploaded by User10019

JEODEZİK ASTRONOMİ

advertisement
JEODEZİK
ASTRONOMİ
Jeodezik Astronomiyi kısaca tanımlayacak
olursak; Jeodezik bilgi elde etmek amacıyla
astronomik gözlemleri kullanan jeodezi
biliminin alt dalıdır.
JEODEZİ NEDİR?
Jeodezi, gök cisimlerinden biri olan
dünyanın tümünü ya da bir parçasını şekil
yönünden belirlemeyi amaçlayan bir
bilimdir.Başka bir deyişle, Üç boyutlu ve zaman
değişkenli uzayda, çekim alanı ile birlikte,
yeryuvarının ve öteki gök cisimlerinin ölçülmesi
ve haritaya aktarılması ile uğraşan bilim dalıdır.
ASTRONOMİ NEDİR?
Astronomi, gök cisimlerinin
konumlarını,konumlarındaki değişimi,fiziksel
yapılarını ve bu yapılardaki değişimi;kısaca her
yönü ile uzayı ve uzayda hakim olan kanunları
araştıran bir bilimdir.
JEODEZİK ASTRONOMİ NEDİR?
Bir şeklin koordinatlar sisteminde ifade
edilebilmesi için, dünyanın fiziksel yüzeyinde
seçilecek, amaca uygun noktalarda gözlemlerle
bilgiler edinilmektedir.
Bu bilgiler içerisinde gök cisimlerine yapılacak
gözlemlerden bulunabilecek bilgiler de
vardır.Jeodezi de amaca ulaşabilmek için
astronomik gözlemler yapılmalıdır.Jeodezik
amaçlarla yapılan astronomik gözlemler ve ilgili
hesaplamalar “Jeodezik Astronomi” altında ele
alınır.
JEODEZİK ASTRONOMİNİN KULLANILDIĞI
ALANLAR;





Jeodezik datum sistemlerinin (ED50, WGS84)
oluşturulması
Jeodezik ağların yönlendirilmesi ve
konumlandırılması
Jeodezik ağlara ilişkin ölçülerin indirgenmesi
Astro-jeodezik yöntem ile yerin biçiminin
belirlenmesi
Yer dönüklük parametrelerinin ve kutup
geziniminin izlenmesi ve göksel referans
sistemleri arasında karşılıklı dönüşüm
ilişkilerinin tanımlanması vb.
TARİHÇE
Astronomik verilere dayanarak dünyanın şekli
hakkında kabul edilebilir delillerle ilk tahminleri
yürüten bilgin Aristoteles (M.Ö. 384 – 322)
olmuştur.
 Deniz yüzünün eğriliği,
 Değişik coğrafi enlemlerde aynı yıldızın değişik
yüksekliklerde görünmesi,
 Değişik boylamlarda aynı aynı anda bakıldığında
güneşin eşit yüksekliklerde görünmemesi,
 Ay tutulmalarında dünyanın gölgesinin daire yayı
biçiminde görünmesi gibi.



Astronomik gözlemlere dayalı ilk çalışmalar ise
Yunanlı Eratosthenes (M.Ö 276 – 195) tarafından
yapılmıştır.
Hollandalı fizikçi Huygens’ e kadar dünyanın şekli
küre olarak kabul edilmiş ve araştırmacılar bu küreyi
belirlemeye çalışmışlardır.
İlk olarak Huygens (1629-1695 ) ve hemen sonra
Newton (1634-1727) kendi ekseni etrafında dönmesi
nedeni ile dünyanın fiziksel verilere göre kutuplarda
basık bir elipsoit olması gerektiği fikrini ortaya
atmışlardır.Bu elipsoite ait a ve b parametrelerini
belirlemek amacıyla yapılan yay ölçülerinden
dünyanın şeklinin tam bir elipsoit biçiminde olmadığı
sonucuna varılmıştır.Listing (1873) dünyanın gerçek
şekline geoid adını vermiştir.





Jeodezik Astronomi
Astronomi, Gök küre içindeki gök cisimlerinin konumlarını ve hareketlerini
fiziksel ve kimyasal yapılarını, değişimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.
Gök Küre, Merkezi dünyanın merkezinde olan ve tüm gök cisimlerini içine
alan yarıçapı sonsuz olan bir küredir.
Küresel Astronomi, değişik koordinat sistemlerine göre gök cisimlerinin gök
küre üzerindeki yerlerinin belirlenmesine yarayan yöntemleri ve dünyanın
hem kendi ekseni hem de güneş etrafında dönmesi ile oluşan görünüşleri
inceler.
Jeodezik Astronomi, küresel astronominin Jeodezik amaçlara yönelik bir
uygulamasıdır. Gök cisimlerinin belli koordinat sistemi içinde konumlarını ve
yerlerini belirlemeye yarar.Bu durumda yıldızlar arasındaki açı cinsinden
ifade edilen küresel uzunluklar, küresel açılar ve trigonometrik bağıntılara
dayalı küresel üçgen çözümleri anlam kazanır.
Download