Küresel Krizin Gölgesinde Türkiye Ekonomisi

advertisement
Küresel Krizin Gölgesinde
Türkiye Ekonomisi
Dr. Ercan Kumcu
Küresel Krizin Sonuçları
•
•
•
•
•
•
Ekonomik büyümede yavaşlama
Güven bunalımı
Finansal küçülme
Ek sermaye ihtiyacı
Likidite sıkışıklığı
Sermayenin maliyetinin (cost of capital)
artması
• Enflasyon riski
Küresel Etkileşim
• Mal Piyasası
– İhracat ve İthalat
• Finans piyasası (akım ve stok)
– Portföy yatırımları (tercihleri)
– Kredi piyasası
– Doğrudan yatırımlar
Mal Piyasası
• Dünya büyümesine katkılar (%)
•
1980’ler 1990’lar
2000’ler
•
•
•
•
•
•
ABD
Euro Böl.
Çin
Hindistan
Diğer EM
Diğer
•
Kaynak: IMF
20
11
10
5
20
34
20
11
22
5
20
22
12
7
32
5
13
31
Mal Piyasası
• ABD dünyanın en büyük ekonomisi olmaya devam ediyor
•
1990’lar
•
•
•
•
•
ABD
Euro Bölgesi
Japonya
EM
Diğer
•
Kaynak: IMF
27
22
14
8
29
2000’ler
30
22
12
11
25
Liberilizasyon
• 1990 yılından önce ülkelerin yüzde 20’si
dış ticaret rejimini serbestleştirmişti. 2000’li
yıllarda bu oran yüzde 40 oldu.
• 1990 yılından önce ülkelerin yüzde
20’sinden biraz fazlası sermaye
hareketlerini serbestleştirmişti. 2000’li
yıllarda bu oran yüzde 60 oldu.
Gelişmekte olan ülkeler Gelişmişler için
üreterek büyüyorlar
Ekonomik Büyüme
10
Yüzde
8
6
4
2
0
2001
2002
2003
ABD
2004
Euro
2005
EM
2006
Asya EM
2007
Para Akışı
Gelişmekte olan Ülkeler
Milyar USD
800
600
400
200
0
2000
2001
2002
Cari işlemler fazlası
2003
2004
Rezerv artışı
2005
2006
2007
Dış finansman
SORU:
•
CEVAP:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler
birbirlerinden ayrışır mı?
HAYIR !
• Etkileşim Kanalları
– Mal ticareti yoluyla büyüme
– Finans piyasaları yoluyla sermayenin maliyeti
ve uluslararası akım yönü
– Hammadde ve emtia fiyatları yoluyla kaynak
aktarımı
TÜRKİYE
Ekonomisi
Yüksek Büyüme Düşüş Eğiliminde
Ekonomik Büyüme
On iki aylık Milli Gelir Büyümesi
10,0%
15,0%
8,0%
10,0%
Yüzde
6,0%
4,0%
2,0%
0,0%
5,0%
0,0%
19
70
19
73
19
76
19
79
19
82
19
85
19
88
19
91
19
94
19
97
20
00
20
03
20
06
-5,0%
GSMH büyümesi
Dönem ortalaması
-10,0%
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3
2002
2003
2004
2005
Yıllık GSMH büyümesi
2006
2007
Enflasyon hızlı düşüşten sonra direnç
gösteriyor
Enflasyon
Tüketici Enflasyonu (yıllık)
yüzde
140
120
15%
100
13%
80
11%
60
9%
40
7%
20
5%
2004
0
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
TÜFE (yıllık % değişme)
Dönem ortalaması
2005
2006
2007
TÜFE (yıllık değişme)
2008
Ekonomik büyüme oldukça cari işlemler
açığı da artmaya devam edecektir
-40
-30
-20
-10
0
10
180
160
140
120
100
123412341234123412341234
2002
2003
2004
2005
Cari işlemler dengesi
2006
2007
Milli gelir
Milyar YTL
milyar USD
Cari işlemler Dengesi ve Milli Gelir
Cari işlemler açığının ana nedeni
dış ticaret açığıdır
12.000
10.000
8.000
6.000
4.000
2.000
0
-10.000
-20.000
-30.000
-40.000
Series2
20
07
20
06
20
05
20
04
20
03
-50.000
20
01
milyon USD
0
Series1
milyon USD
Cari işlemler Dengesi Alt Kalemleri
Dış ticaret açığını yönlendiren ana kalem
ithalattır
Milyar USD
Milyar
DIŞ TİCARET DENGESİ
180
140
100
60
20
01
02
03
04
İhracat
05
İthalat
06
07
Son dönemde ihracat OECD büyümesiyle
yakından ilişkili hale gelmiştir.
OECD ve Turkiye
14%
40%
12%
35%
10%
30%
25%
8%
20%
6%
15%
4%
10%
2%
5%
0%
0%
2002
2003
2004
OECD büyümesi
2005
İhracat büyümesi
2006
2007
Cari Açık artarken Doğrudan yabancı
yatırımların finasmanındaki önemi artıyor
Cari Denge ve Yabancı Yatırımlar
-50.000
25.000
-40.000
20.000
-30.000
15.000
-20.000
-10.000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
10.000
5.000
0
10.000
0
Cari işlemler dengesi
Doğrudan yabancı yatırımlar
Cari Açık finansmanında borçlanma
önemini koruyor
Cari Açık Finansmanı
60.000
million USD
40.000
20.000
0
2001
2002
2003
2004
2005
2006
-20.000
DY
Portföy
Borçlanmalar
Hata
2007
Milli gelir büyümesi giderek daha fazla
ithalata gereksinim duymaktadır
Büyüme ve İthalat
200
150
80
60
100
40
50
20
Ara malları ithalatı (petrol hariç)
07
06
05
04
03
02
01
00
0
99
0
97
Milyar USD
100
Reel milli gelir
Milyar YTL
120
SONUÇ
• Ekonomik büyüme hedefleniyorsa,
• Portföy yatırımlarını dışlayamayız
– reel faizler göreli olarak yüksek kalacaktır
• Dış borçlanma devam etmek zorundadır
– TL’nin reel değerlenmesi devam edecektir
• Doğrudan yabancı yatırımlar devam
etmelidir
– Özelleştirme aksatılmamalıdır
– Sıfırdan yabancı yatırımlar çekilebilmelidir
SENARYOLAR
• I. Gelişmiş ülkelerde büyüme düşecek,
finans piyasaları sakinleşecek
• II. Gelişmiş ülkelerde hem büyüme
düşecek hem de finansal kriz derinleşecek
I
• Ekonomik büyüme
devam eder
• Cari işlemler
açığındaki artma
hızlanır
• Enflasyon 7-9
aralığında kalır
• Hammadde-emtia
zengini EM’lerden risk
oluşabilir
II
• Ekonomik büyüme
düşer, hatta ekonomi
küçülebilir
• Cari işlemler açığı
azalır
• Enflasyon çift haneli
olur
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards