KORKULAR ve FOBİLER
Korku ve kaygı zaman zaman birbirine
karıştırılan iki kavramdır. Bunların dışında bir
de fobiler vardır. Korku; dışardan gelen
tehlikeye karşı duyduğumuz duygusal tepkidir.
Fobi de bir çeşit korkudur. Normalde
korkulmayacak belli durum ve nesnelere karşı
ortaya çıkan korkuya fobi diyoruz. Aslında
korkumuzun olay ya da nesneyle orantılı
olmadığını biliriz.
Anlamsızlığına, gereksizliğine de inanırız. Ama korkumuzla baş edemez ve
korktuğumuz durumla karşılaşınca, karşılaşma olasılığı olunca uzaklaşmaya çalışırız.
Fobi duyulan şey bir nesne olabileceği gibi, bir olay da olabilir. En tipik olan
hayvanlara karşı duyulan fobilerdir. Hayvanlara duyulan fobiler genellikle çocuklukta başlar.
Duruma bağlı olanlar ise fırtına, deprem gibi doğal
olaylar olabileceği gibi, uçağa binmek, iğne
yapılması gibi olaylar da olabilir. Kan görme, iğne
yapılmasından korkma gibi fobiler genellikle
aileseldir. Uçağa, otobüse binememe, köprüden
geçememe, araba kullanma, kapalı yerde kalma
gibi fobiler çocukluk ve gençlik dönemlerinde
daha sık görülür. Bazen çocuklara özgü fobiler
olabilir. Bunlardan en sık rastlananlar yüksek
seslerden ve özel giysili kahramanlardan
korkmaktır.
FOBİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Korku yaratan obje, durum ya da aktivite ile karşılaşıldığında kaygı belirtileri ortaya
çıkar. Panik atakta görülen belirtilerin hemen hepsi fobik durumla karşılaşıldığında ortaya
çıkabilir. Çarpıntı, yüz kızarması, titreme, bulanık görme, nefes darlığı, ağız kuruluğu gibi
belirtiler görülebilir
FOBİONEDENOOLUR?
Fobilerin oluş nedenlerini açıklayan farklı görüşler vardır. Bazı durumlarda biri, bazen
biri neden olarak saptanabilir. Kaygıya karşı bilinçaltımız savunmaya geçer. Bazen başka
nedenlerle oluşan kaygılar, özellikle dile gelmesi zor olanlar, nesnelere ya da durumlara
yönlendirilir. Çünkü nesnelerden ve durumlardan kaçınılabilir ve kaygıdan uzak durulabilir.
Bazen fobi öğrenilmiş bir davranıştır. Fobi oluşan durum ya da nesneyle karşılaşmada olan
acı, endişe verici bir olay fobinin kaynağını oluşturabilir. Küçükken bir hayvanla ilişkili
yaşanmış bir olay, başka olay olmasa da fobiye dönebilir. Davranışcı terapiler bu durumda
yararlı olur. Fobilerin oluşumunda kalıtımın ve bazı biyokimyasal değişimlerin de etkili
olduğu bilinmektedir
TEDAVİ EDİLİR Mİ?
Genellikle fobi tedavisine, korku kişinin yaşamını etkilemeye başladığı zaman
başvurulur. Birçok insan yılandan korkar ve yılan fobisi vardır. Ama yılanla karşılaşma
olasılığının düşük olduğu bir yerde insanlar bunun için tedavi ihtiyacı duymazlar. Ama
devamlı köpek olan bir yerde yaşayacaksanız, işiniz gereği sık uçağa binmeniz gerekiyorsa,
fırtına çıkacak korkusuyla sosyal ve iş yaşamınız engelleniyorsa tedavi aramaya başlarsınız.
Tedavi için duruma göre yöntem seçilir. Sosyal fobilerin ve agorafobinin tedavisi ayrıdır.
Özgül fobilerde ilaç tedavisi nadir kullanılır. Sistemik duyarsızlaştırma, üstüne gitme gibi
davranışcı yöntemler kullanılabilir. Korkunun kaynağını bulmaya yönelik terapiler
uygulanabilir. Yükseklik korkunuz, gökdelen camı silmeniz gerekmiyorsa sorun olmayabilir.
Uçmuyorsanız; uçmak korkusuyla uğraşmayabilirsiniz. Ama sokağa çıkmak, köprüler
geçmek, köpeklerle karşılaşmak günlük yaşamın bir parçasıdır. İşte yaşamınız engelleniyorsa,
yardım isteme zamanı olabilir.
Download

KORKULAR ve FOBİLER Korku ve kaygı zaman zaman birbirine