atomun yapısı - WordPress.com

advertisement
ATOMUN YAPISI
ATOMUN YAPISI
ATOM
Elementlerin özelliğini taşıyan, en küçük yapı taşına, atom
diyoruz.
veya,
fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit birimlerine
ayrıştırılamayan, maddenin en küçük birimine atom denir.
ATOMUN YAPISI
Helyum’un özelliğini taşıyan en küçük madde, He’ atomu,
Karbon’un özelliğini taşıyan en küçük madde, C’ atomu,
Demir’in özelliğini taşıyan en küçük madde, Fe’ atomu dur.
ATOMUN YAPISI
ATOMUN ÖZELLİKLERİ
1.Elementlerin özelliğini taşıyan en küçük yapıtaşlarıdır.
2. Atomlar fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit birimlerine
ayrıştırılamazlar. (Ancak nükleer yöntemlerle parçalanabilirler.)
3.Atomlar çekirdek ve yörüngelerden oluşmuşlardır. Çekirdekte proton ve
nötronlar; yörüngelerde de, elektronlar bulunur.
3.Atomun kütlesi, yaklaşık çekirdeğin kütlesine eşittir. Elektronların
kütleleri çok küçük olduğumdan ihmal edilir.
4.Bir elementi oluşturan tüm atomların, proton sayıları, dolayısıyla
kimyasal özellikleri, bir birinin aynıdır.
5.Bir elementi oluşturan tüm atomların, nötron sayıları, dolayısıyla fiziksel
özellikleri, bir birinin aynı olmaya bilir. (Bu tür atomlara izotop atomlar
denir.
ATOMUN YAPISI
PROTON:
Atomun çekirdeğinde bulunan, + yüklü taneciklere denir.
Özellikleri:
1- Atomun çekirdeğinde bulunurlar.
2- + yüklü taneciklerdir. (Atomun
çekirdek yükünü belirler. ) ( Ps=Çy )
3- Atomun cinsini belirler. (Ps=An)
4-Nötr
atomlarda,
elektron
sayısına
eşittir.
(Ps=An=Çy=Es)
5- Atomun kütlesine etki ederler. (1p = 1 akb = 1.67 x 1024 g)
ATOMUN YAPISI
• NÖTRON:
Atomun çekirdeğinde bulunan yüksüz taneciklere denir.
Özellikleri:
1.Atomun çekirdeğinde bulunurlar.
2.Yüksüz taneciklerdir. (Atomun çekirdek yüküne etki
etmezler.)
3.Atomun kimyasal özelliklerine, etki etmezler.
4.Kararlı atomlarda Ps  Ns dır.
5.Atomun kütlesine etki ederler. (1 p = 1n)
ATOMUN YAPISI
ELEKTRON:
Atomun çekirdeğinin etrafında hareket eden - yüklü
taneciklere denir.
Özellikleri:
1.Atomun çekirdeğinin etrafında hareket ederler.
2. – yüklü taneciklerdir. (Atomun yüküne etki ederler.)
3.Bilhassa değerlik elektronları, atomun kimyasal özelliklerine
etki eder.
4. Nötr atomlarda Ps = Es dır.
5. Atomun kütlesine etkileri ihmal edilir. (1p= 1840 e-)
ATOMUN YAPISI
• DALTON ATOM MODELİ
• İngiliz bilgin John DALTON, 1803 yılında bu teoriyi ortaya atmış ve
geliştirmiştir.
• Bu modele göre:
 Maddelerin en küçük yapıtaşı atomdur.
 Atomlar içi dolu yüksüz tanecikler(küreler)dir.
 Atomlar parçalanamazlar.
 Aynı cins elementlerin atomları, büyüklük ve kütlece birbirinin
aynıdır.
 Farklı cins elementlerin atomları da farklıdır.
 Bir bileşiği oluşturan atomların kütleleri arasında basit tam sayılarla
ifade edilen bir oran vardır.
ATOMUN YAPISI
THOMSON ATOM MODELİ
1897 yılında Joseph John THOMSON katot ışınlarıyla yaptığı
deneylerde, “yüksek voltaj uygulanan katot ışınlarının,
negatif kutup tarafından iletildiğini ve pozitif kutba doğru
çekildiğini belirledi.” Bu deney sonucuna göre, katot ışınları
negatif olmalıydı. Negatif yüklü bu taneciklere elektron denir.
Thomson, yapmış olduğu deneyler sonucuna göre elektronun
yükünü ve kütlesini hesaplayamamış ancak yük/kütle oranını
hesaplamıştır.
ATOMUN YAPISI
• RUDERFORD ATOM MODELİ
Atomda pozitif yük ve kütle, atom merkezinde çekirdek olarak
adlandırılan çok küçük bir hacimde toplanmıştır. Atomun
yarıçapı 10-8 cm, çekirdeğin yarı çapı 10-13 cm civarındadır.
Çekirdekteki pozitif yük miktarı bir elementin bütün atomları
için aynı ve diğer atomlarınkinden farklıdır. Pozitif yük sayısı
atom kütlesinin yaklaşık yarısına eşittir. Yani kütleye etki eden
başka bir tanecikte vardır.
Atomların nötrlüğünü sağlamak üzere, proton sayısına eşit
sayıda elektron, çekirdek etrafında bulunur. Atom hacminin
büyük bir bölümü, çok hızlı hareket eden elektronlar
tarafından doldurulur.
ATOMUN YAPISI
BOHR ATOM MODELİ
Elektronlar çekirdek çevresinde yarıçapı belli dairesel yörüngelerde
bulunabilir. Bu yörüngelere enerji düzeyi de denir. Yörüngeler çekirdeğe
yakınlık sırasına göre ya K, L, M... gibi harflerle, ya da 1, 2, 3, ...n gibi tam
sayılarla gösterilir.
Her
enerji
düzeyinin
belirli
bir
enerjisi
vardır.
Çekirdeğe en yakın enerji seviyesinin enerjisi en küçüktür. Çekirdekten
uzaklaştıkça yörüngelerin enerjisi artar. Hidrojen atomunda bir elektron en
düşük enerjili yörüngede bulunur. Bu yörüngelerden birinde bulunan
elektron kendiliğinden enerji yaymaz. Elektronu olası en düşük enerjili
yörüngelerde bulunan atomun elektron dizilişine temel hal elektron dizilişi
denir.
Atom dışarıdan enerji kazanırsa elektron aldığı enerjinin değerine bağlı
olarak daha yüksek enerjili bir düzeye sıçrar. Böyle elektronlara uyarılmış
elektron, atomlara da uyarılmış atom denir.
ATOMUN YAPISI
Modern Atom Teorisi
Bohr atom modeli, tek elektronlu atomların davranışlarının
açıklanmasında başarılı olmakla birlikte, çok elektronlu atomların
davranışlarını açıklamada yetersiz kalmıştır.
Modern atom teorisine göre , Bohr atom teorisindeki gibi elektronları
yörüngelerde sabit hızla dönen tanecikler olarak düşünmek yanlıştır.
Çünkü elektronun hızı ve yeri için kesin bir şey söylenemez.
Elektronun bulunma olasılığının olduğu yerlerden bahsedilir.
Download