ÇEVRE KiRLILI*I - files.eba.gov.tr

advertisement
ÇEVRE KiRLILIĞI
AD:İREM
SOYAD:ÖZTAMEL
SINIF:8/B
NO:115
OKUL:ŞERİF TİKVEŞLİ
İLKOKULU
ÇEVRE KiRLILIĞI
• Çevre kirliliği, çevrenin doğal olmayan bir şekilde insan
eliyle bozulmasıdır.
Bu
ekosistemi bozma eylemleri;
kirlenme
şeklinde tabir edilir.
• Çevre; dünya üzerinde yaşamını
sürdüren canlılarının hayatları
boyunca
ilişkilerini sürdürdüğü
dış ortamdır.
Diğer bir deyişle
“ekosistem" olarak
tanımlanabilir.
• Hava, su ve toprak bu çevrenin
fiziksel
unsurlarını, insan, hayvan,
bitki ve
diğer mikroorganizmalar
ise
biyolojik unsurlarını
teşkil
etmektedir.
Çevre kirliliĞinin önemi
• Çevrenin canlı öğelerinin hayati aktivitelerini
olumsuz yönde etkileyen, cansız öğelerin
üzerinde ise yapısal zararlar meydana getiren ve
niteliklerini bozan yabancı maddelerin hava, su
ve toprağa yoğun bir şekilde karışması olayına
"çevre kirliliği" adı verilmektedir. Hızla artan
insan nüfusu ihtiyaçları arttırmakta, insan eliyle
yaratılan kirliliğin tabiata ve çevreye verdiği
Çevre kirliliĞinin önemi
• zararın boyutu her geçen gün artmaktadır.
Yaşamı daha mükemmel hale getirmek, daha
sağlıklı ve uzun bir ömür sağlayabilmek amacına
dönük bazı gelişmelerin, kırsal ve kentsel
alanlarda doğal kaynakları bozduğu, su, hava,
toprak kirlenmesine yol açtığı, bitki ve hayvan
varlığına ve sağlığına zarar verdiği açıkça
görülebilen bir gerçek haline gelmiştir
TOPRAK KİRLİLİĞİ
• Toprağın kimyasal maddelerle veya atıklarla
kirlenmesidir. Toprak kirlenmesi, hava ve suları
kirleten maddeler tarafından meydana getirilebilir
Örneğin, kükürt dioksit oranı yüksek olan bir
atmosfer tabakasından geçen yağmur damlacıkları
“asit yağışları” halinde toprağa gelir. Toprak içine
giren bu asitli sular ağaç köklerini, bitkisel ve
hayvansal toprak canlılarını zarara uğratır. Toprağın
reaksiyonunu etkileyerek besin maddesi dengesini
bozar, taban sularını içilmez hale getirir. Aynı
şekilde çöp yığınlarından toprağa
TOPRAK KİRLİLİĞİ
• sızan sular, kirli sulama
suları, gübre çözeltileri, radyoaktif maddeler, uçucu
küller, ağır metaller, sanayi atıkları toprağı kirleten
madde ve kaynaklardır.
• Toprak ve suda biyolojik yaşamın yok olması,
toprakta kimyasal maddelerin yıkıma uğratılmasını
geciktirebilir. Toprak kirliliğini önlemek için çok
çeşitli teknik geliştirilmektedir. Örneğin kirlenmiş
topraklara 1-2 yıl boyunca verilen metan gazı
ile metanotrofbakteriler uyarılır ve toprağın
temizlenmesi sağlanabilir.
Su kirliliĞi
• Su kirliliği, istenmeyen zararlı maddelerin, suyun
niteliğini ölçülebilecek oranda bozmalarını sağlayacak
miktar ve yoğunlukta suya karışma olayıdır. Konutlar,
endüstri kuruluşları, termik santraller, gübreler,
kimyasal mücadele ilaçları (pesti sitler), tarımsal sanayi
atık suları, nükleer santrallerden çıkan sıcak sular ve
toprak erozyonu gibi süreçler ve maddeler su kirliliğini
meydana getiren başlıca kaynaklardır. Bunların hepsi
doğrudan doğruya veya dolaylı olarak canlı ve cansız
varlıklara zarar vermektedir. Suların kirlenmesine karşı
alınabilecek önlemler:
• Suların tarımsal olarak kirlenmesini önlemek; bilinçli
gübre kullanımı
su kirliliĞi
• Evsel kirlenmeyi azaltmak; doğada çözülen deterjan
kullanımı, eskiyen yağların kanalizasyona
verilmemesi (Yağlar su üzerinde bir film tabakası
oluşturarak sudaki oksijen miktarını azaltır)
• Su kullanımında tasarruf sağlayacak önlemler (ev
idaresi, tarımsal sulama, sanayide su kullanımı vb...
• Suları temizleyen teknik önlemler. Birinci gruba
giren önlemler, atık kirli su miktarını azaltmayı ön
görmektedir.Teknik önlemler ise, suyun
kirlenmesini önler ve kirlenmiş suların arıtılmasını
sağlarlar.
Hava kirliliĞİ
• Atmosferde toz, duman ve saf olmayan su buharı
şeklinde bulunabilecek kirleticilerin, insanlar ve diğer
canlılar ile eşyaya zarar verebilecek miktarlara
yükselmesi, “Hava Kirliliği” olarak nitelenmektedir.
Havayı kirleten maddelerin sınır değerleri (havada
zararlı olmayacak derecedeki en yüksek değerleri), her
ülkenin ilgili kuruluşları tarafından yönetmeliklerle
belirlenir. Kirletici maddelerin niteliğine göre,
hava kirliliĞİ
• canlılara vereceği zarar şekil ve dereceleri de değişir.
Hava kirliliğine karşı alınabilecek önlemler, kirlilik
kaynağına göre (fabrika, termik santral, konutlar, taşıt
araçları) çok çeşitlidir. Bu önlemler başta eğitim alınmak
üzere teknik, hukuksal önlemler olmak üzere başlıca 3
grupta toplanabilir. Birçok ülkenin hava kirliliğinin sınırı
vardır fakat gelişmiş ülkeler bu sınırı aşmakta ve aşmaya
devam ediyor.
AMBALAJ ATIKLARI
• Çevrede oluşturduğu görüntü kirliliği yanında,
rüzgar ve akarsularla sürüklenen ve çevrede
bozunmayan ambalaj atıkları deniz hayvanları
için ciddi bir tehdittir. Köpüğümsü atıkların
,deniz canlılarınca dişlenmesi ve yutulması, bu
canlıların ve bunları tüketen diğer canlıların
yaşamı açısından
AMBALAJ ATIKLARI
• ciddi tehditler oluşturmaktadır. Petrol bazlı ve
yüzlerce yıl bozunmayan eski poşet ve
plastiklerin yerine, organik materyal kaynaklı ve
birkaç yılda doğal ortamda CO2 ve suya kadar
tamamen bozunarak dönüşüme
giren biyopolimerler ve bioplastikler ambalaj
atık kirliliğini önlemede önemli
gelişmelerdendir.
Ses kirliliĞi
• Ses kirliliği diğer adıyla gürültü kirliliği;
İnsanların işitme sağlığını ve algılama
gücünü olumsuz yönde etkileyen, kişinin
psikolojik ve fiziksel dengesini bozabilen, iş
verimini düşüren, çevrenin doğallığını bozan,
sanayileşme ve modern teknolojinin
gelişmesiyle ortaya çıkmış bir çevre
sorunudur.
Ses kirliliĞi
• Sesin derecesi desibel (dB) ile ölçülmektedir.
Gürültünün sınırları, kesin olarak belli değildir.
Fakat, 55-65 dB arası, psikolojik rahatsızlık
verici gürültüler, 55-90 dB arası, huzur bozucu
gürültüler, 90 dB ve üzeri, fizyolojik bozukluğa
neden olan gürültüler olarak tanımlanmaktadır.
SES KİRLİLİĞİNE YOL AÇAN
ETMENLER NELERDİR?
•
•
•
•
•
1- Sanayileşme
2- Plansız kentleşme
3- Hızlı nüfus artışı
4- Ekonomik yetersizlikler
5- taşıt sayısının artması
RADYOAKTİF KİRLENME
• Radyoaktif kirlenme veya radyolojik kirlenme, katı, sıvı
veya gazların (insan vücudu dahil) içinde veya arzu
edilmeyen, varlığının bulunması amaçlanmayan
yerlerde radyoaktif maddelerin bulunması ya da bu
duruma sebebiyet veren sürecin adıdır.[1] Ayrıca
radyoaktif maddenin bir miktarının yüzeylerdeki (ya da
yüzeydeki bir birimde) etkinliğini ifade etmek amacıyla
da kullanılır. Radyoaktif Kirlenme
Nükleer enerji santralleri, nükleer silâh
RADYOAKTİF KİRLENME
• üreten fabrikalar , radyoaktif madde artıkları
radyoaktif kirlenme yaratan
başlıca kaynaklardır. Radyoaktif maddeler yaymış
oldukları elektronla hava, su, toprak ve bitkilere
zarar verir. Radyoaktif maddeye sahip (radyasyonlu)
hayvansal ürünler (et, balık, süt, vb.) ve bitkiler,bu
maddeyi besin zinciri ile insanlara
ve diğer canlılara taşır. Bunun sonucunda
bağışıklık mekanizmasını felce uğratmak, organları
zedelemek gibi tedavisi olanak dışı olan hastalıklar
meydana getirirler.
Download