AkÕl Defteri / Clinical Clues
42
Radyolojik Değerlendirme
X-Ray-evaluation
Mustafa HacÕmustafaoülu1, Solmaz Çelebi1, Zeynep YazÕcÕ2
1Uludaü
Üniversitesi TÕp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon HastalÕklarÕ Bilim DalÕ, Bursa,Türkiye
2Uludaü Üniversitesi TÕp Fakültesi Radyoloji Anabilim DalÕ, Bursa,Türkiye
Tekrarlayan aspirasyona ikincil atelektazi
Aspiration-related recurrent atelactasis
AA, 16 aylÕk kÕz hasta. Nöromotor geliùimi geri
olan ve spinal musküler atrofi (SMA) tanÕsÕ alan
hastanÕn üç aydÕr aralÕklÕ olarak devam eden hÕrÕltÕ
yakÕnmasÕ varmÕù. Bu nedenle doktora götürülen
YazÕùma Adresi:
Correspondence Address:
Dr. Mustafa
HacÕmustafaoülu
Uludaü Üniversitesi
TÕp Fakültesi Çocuk
SaülÕüÕ
ve HastalÕklarÕ Anabilim
DalÕ, Çocuk Enfeksiyon
HastalÕklarÕ Bilim DalÕ
16059 Görükle,
Bursa,Türkiye
Tel.: +90 224 442 87 29
Faks: +90 224 442 87 49
E-mail:
11
[email protected]
úekil 1. ûlk baùvuruda elde edilen frontal göüüs röntegenografisinde saü hemitoraksÕn tamamen opak
olduüu görülüyor. Kalp ve mediastinal yapÕlarda saüa
doüru yer deüiùikliüi mevcut. Saüda interkostal
aralÕklarda da sola kÕyasla hafif daralma dikkati çekiyor. Sol akciüerde retrosternal alandan saüa doüru
hafif bir herniasyon olduüu ve trakeanÕn da sola
çekildiüi (ok) görülüyor. Bulgular sol akciüerde atelektazi ile uyumludur. Ancak zeminde konsolidasyon da
söz konusu olabilir. Saüda diyafragma sÕnÕrÕnÕn ve kalp
sÕnÕrÕnÕn silinmesi (kalbin saüa çekilmesi) atelektazinin
alt lobu ve orta lobu, trakeanÕn saüa çekilmesi de üst
lobu etkilediüini destekler
hastaya iki kez oral antibiyotik tedavisi verilmiù.
Ancak yakÕnmalarÕnda gerileme olmamasÕ üzerine
en son yaklaùÕk 15-20 gün önce tekrar doktora
götürülmüù. Hastaya ûM antibiyotik tedavisi
verilmiù, sonrasÕnda hastanÕn 3-4 gün hÕrÕltÕsÕ
olmamÕù. HastanÕn bir hafta önce tekrar hÕrÕltÕ,
hapùÕrma yakÕnmalarÕ baùlamÕù. HÕrÕltÕ yakÕnmasÕnda
artÕù olmasÕ, solunumlarÕnÕn hÕzlanmasÕ üzerine
Çocuk Acil Polikliniüi’ne getirildi. Hasta, PA göüüs
grafisinde saü tarafÕnÕn tamamen kapalÕ olmasÕ
üzerine yatÕrÕldÕ. TartÕsÕ 8.700 gr (3P altÕ), boyu 82
úekil 2. Bir gün sonra derin trakeal aspirasyon sonrasÕ
elde edilen röntgenogramda kalbin ve trakeanÕn normal pozisyona geldiüi saü akciüerdeki total atelektazinin büyük ölçüde düzeldiüi görülmektedir.
Bulgular ilk röntgenogramdaki aspirasyona ikincil total
saü akciüer atelektazinin baùarÕlÕ sayÕlabilecek biçimde
düzeldiüini desteklemektedir
Çocuk Enf Derg 2010; 4: 42-3
J Pediatr Inf 2010; 4: 42-3
úekil 3. HastanÕn yatÕùÕnÕn 6. gününde elde edilen röntgenogramda, bu kez sol akciüerde yaygÕn dansite artÕùÕ görülmektedir. Kalp ve mediasten sÕnÕrÕnÕn seçilememesi sol üst lob ve
lingulanÕn etkilendiüini göstermektedir. Sol hemidiyafragma
sÕnÕrÕnÕn seçilebilmesi ise sol alt lobun bazal segmentlerinin
olaya karÕùmadÕüÕnÕ düùündürmektedir. Kalp ve mediastinal
yapÕlarÕn sola doüru yer deüiùtirmesi de bu sefer sol hemitoraksta atelektazi olduüunu göstermektedir. Saü akciüer orta zonda
hafif infiltratif görünüm mevcuttur
cm (3-10 P), baù çevresi 46 cm (25-50 P) idi. Muayenesinde
genel durumu ve aktivitesi orta-iyi derecede idi, hipotonik
olan hastada baù kontrolü yoktu, DTR üst ve alt ekstremitelerde alÕnamadÕ. Desteksiz oturamayan, konuùamayan
hastada, dilde fasikülasyonlar gibi SMA’nÕn diüer bulgularÕ
vardÕ. Solunum sesleri bilateral kabaydÕ, sekresyon ralleri,
ince raller ve ayrÕca subkostal retraksiyonlar mevcuttu.
HastanÕn baùvuruda (úekil 1), yatÕùtan bir gün sonra
(úekil 2), yatÕùÕn altÕncÕ günü (úekil 3) ve yatÕùÕn yedinci
günü (úekil 4) çekilen grafileri yukarÕda görülmektedir.
Radyolojik deüerlendirmeler her ùeklin altÕnda belirtilmiùtir.
Genel radyolojik ve klinik yorum: Bu hasta grubunda (SMA) aspirasyona ikincil atelektazi yaygÕn bir prob-
HacÕmustafaoülu ve ark.
Radyolojik Deüerlendirme
43
úekil 4. Bir gün sonra (yatÕùÕn 7. günü) trakeal derin aspirasyon
sonrasÕ elde edilen röntgenogramda, mukus tÕkacÕnÕn temizlenmesiyle sol akciüerde atelektazide düzelme görülmektedir.
Trakeal entübasyon tüpü normal yerinde (trakeal bifurkasyonun
üzerinde ve klavikula hizasÕnÕn yaklaùÕk 1-1.5 cm altÕnda) ve pozisyonda seçilmektedir (ok)
lemdir. AyÕrÕcÕ tanÕ açÕsÕndan pnömoni bir ikilem yaratabilir. Bazen pnömoniye atelektazi de eùlik edebilir. HastanÕn
yatÕùÕndan yaklaùÕk 6 gün sonra geliùen bu tablo dikkatli
klinik ve radyolojik deüerlendirme yapÕlmadÕüÕ takdirde
yanlÕù olarak hastane kaynaklÕ pnömoni olarak yorumlanabilir ve hastaya uygunsuz ve geniù spektrumlu antibiyotik tedavisi verilebilir. SMA gibi kas hastalÕüÕ veya
nörolojik temelli yutma fonksiyon bozukluüu bulunan
aspirasyona meyilli hastalarda, hastane kaynaklÕ pnömoni tanÕsÕnÕ koymadan önce, hasta aspirasyon açÕsÕndan
deüerlendirilmelidir. Röntgenografik olarak fissürlerin,
bronkovasküler yapÕlarÕn, diyafragmanÕn ve/veya kalpmediasten yapÕlarÕnÕn dansite artÕùÕnÕn bulunduüu tarafa
doüru yer deüiùtirmesi atelektazi/kollaps varlÕüÕna iùaret
eden bulgulardÕr. AyrÕca hiçbir pnömoni radyolojik olarak
bir gün içinde düzelmez. Pulmoner ödem böyle hÕzlÕ bir
düzelme gösterebilir; ancak bu tabloda da hastanÕn kliniüi
ve röntgenografik olarak atelektazide olduüu gibi anatomik yapÕlarda opasite tarafÕna çekilmenin olmamasÕ,
ayÕrÕcÕ tanÕyÕ kolaylaùtÕrÕr.
Download

Radyolojik Değerlendirme - Çocuk Enfeksiyon Dergisi