BAŞBAKAN RECEP TAYYĐP ERDOĞAN NÜKLEER GÜVENLĐK ZĐRVESĐ
KAPSAMINDA WASHINGTON’DA TEMASLARDA BULUNDU
12–13 Nisan’da ABD’nin ev sahipliği yaptığı Nükleer
Güvenlik Zirvesi’nde 47 ülkenin devlet başkanları bir
araya geldi. Zirvenin temel gündemini oluşturan nükleer
silahlanmanın azaltılması ve var olan nükleer
maddelerin güvenliğinin artırılması konularının yanı sıra
tarafların en çok üzerinde durdukları konulardan biri de
Ortadoğu’da nükleer bir güç olma yolunda ilerleyen
Đran’dı. Zirvenin yanı sıra ikili görüşmelerin de yapıldığı
iki gün boyunca Başbakan Erdoğan Ermenistan
Başbakanı Sarkisyan ve ABD Başkanı Obama dâhil olmak üzere çeşitli ülke liderleriyle
görüşmelerde bulundu.
Sarkisyan’la 1,5 saate yakın görüşen Erdoğan, Türkiye’nin Ermenistan ve Ermeni
politikasının yanı sıra Yukarı Karabağ sorunu ve Ermenistan-Azerbaycan ilişkileri konularını
da ele aldı. Đsviçre’de imzalanan protokol doğrultusunda Ermenistan’dan daha net adımlar
bekleyen Erdoğan, üçüncü ülkelerin devreye girmesine gerek kalmamasını temenni ettiğini
vurguladı. Görüşme sonucunda basına konuşan Sarkisyan “Türkiye, Ermenistan ve Ermeni
halkına önkoşullar diliyle konuşuyor. Buna izin vermeyeceğiz” şeklinde görüş belirtti. Ayrıca
ABD Başkanı Obama’yla da Ermenistan konusunu ve sözde Ermeni soykırımı konularını
konuşan Erdoğan, Obama’nın Ermeni Protokolü’nün 24 Nisan’a kadar geçmesi yönündeki
isteminin mümkün olmadığını belirtti.
Erdoğan, Obama’yla yaptığı 45 dakikalık görüşme içerisinde Đran, Đsrail ve Ermenistan
konularında fikir alışverişinde bulundu. Zirve boyunca dünya için en büyük tehdidin bir
terörist grubun eline nükleer silahların geçmesi olduğunu vurgulayan Obama, Ortadoğu’nun
durumu göz önünde bulundurulduğunda Đran’ın da bir nükleer güç olarak bölgede
bulunmasının bölgedeki barış çabalarını gölgeleyeceği yönünde yorumlar yaptı. Birleşmiş
Milletler’in sunduğu Đran’a yönelik 4. yaptırım paketinin de reddedilmesi üzerine Başbakan
Erdoğan çözümün yaptırımla değil arabuluculukla mümkün olabileceğini söyledi ve
Obama’nın Đran’a karşı yaptırım isteğini reddetti. Bu konuda Brezilya Devlet Başkanı Lula da
Silva ile aynı görüşte olan Erdoğan, Đran’da bulunan yüzde 3,5 oranında zenginleştirilmiş
uranyumun üçüncü bir ülkeye gönderilmesini fakat bu ülkenin Đran’a, ikili ilişkiler
çerçevesinde Brezilya’dan daha yakın bir ülke olması gerektiğini savundu. Ortadoğu barışıyla
ilgili de konuşan Erdoğan, Đran’a karşı uygulanmaya çalışılan yaptırımın çifte standart içeren
bir uygulama olacağından ve Đsrail’in 1957’de kurulan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu
üyesi olmasına rağmen Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’nı (NPT)
tanımamasından ve elinde bulundurduğu nükleer silahlara bir kısıtlama getirilmediğinden söz
etti.
Öte yandan Đran üzerine hazırlanan BM yaptırımlarına sıcak bakmayan Çin ve Rusya’nın
desteğini almaya çalışan Obama, Çin Devlet Başkanı Hu Jintao’yla yaptığı ikili görüşme
sonucunda Çin’in tutumunun eskiye göre daha sıcak olduğunu belirtti. Obama, kullandığı
petrolün büyük çoğunluğunu Đran’dan temin eden Çin’in, yaptırımları desteklediği takdirde
petrol gönderiminin kesilmesi ihtimalinden tedirgin olduğunu vurgularken, petrol akışının
kesilmesi durumunda müttefik ülkelerin Çin’in enerji ihtiyacını karşılayacağını belirtti.
Ayrıca görüşme sonucunda alınan karar doğrultusunda Kanada Başbakanı Stephen Harper
kullanılmış nükleer yakıtlarını ABD’ye göndereceklerini açıklarken, 1986’da Çernobil
felaketini yaşayan Ukrayna da 2012’ye kadar zenginleştirilmiş uranyumlarının bir kısmını
yok edeceklerini bir kısmını da ABD’ye göndereceklerini açıkladı. Bunun yanı sıra, dünya
üzerindeki nükleer silahların yüzde 90’ını ellerinde tutan ABD ve Rusya karşılıklı
imzaladıkları anlaşmayla nükleer silahların yüzde 30 oranında azaltılacağını ve ellerinde
1500’er stratejik nükleer silah bulunduracaklarını açıkladı. Görüşme sonunda açıklama yapan
Rusya Devlet Başkanı Medvedev nükleer silah yapımı düzeyindeki zenginleştirilmiş
uranyumu yok edeceklerini ve 34 ton plütonyumu 2,5 milyar dolar harcayarak yok etmeye
hazır olduklarını söyledi. Son olarak konuyla ilgili açıklama yapan Fransa Cumhurbaşkanı
Nicolas Sarkozy dünyadaki terör artışına dikkat çekerek, stratejik olarak, böyle bir durum söz
konusu iken nükleer silahsızlanmaya gitmeyeceklerini açıkladı.
Download

başbakan recep tayyip erdoğan nükleer güvenlik zirvesi