Türk Rekabet Hukukunda
Tekerrür
12. Rekabet Hukuku ve İktisadında Güncel Gelişmeler Sempozyumu
6 Mayıs 2014
Bahadır BALKI
Sinem UĞUR
Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür
Türk Hukuk Sisteminde Tekerrür
İdari Cezalar
Rekabet Kurallarının Cezai Niteliği
Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür
"Çekirdek" Ceza Hukuku Güvenceleri
Tekerrürün Koşulları
Örnek Rekabet Kurulu Kararları
Türk Hukuk Sisteminde Tekerrür
Genel veya özel tekerrür uygulanabilmektedir; dolayısıyla karma sistem kabul
edilmiştir.
Milli tekerrür esas olmakla birlikte milletlerarası tekerrür de uygulanabilmektedir.
Süreli tekerrür sistemi uyarınca kanuni süre geçtikten sonra ikinci suçtan ötürü
tekerrür uygulanmaz.
Mecburi tekerrür sistemi uyarınca kanunda öngörülen şartlar gerçekleştiğinde
hakimin tekerrür müessesesini uygulama zorunluluğu vardır.
Varsayılan tekerrür sistemi uyarınca tekerrürün uygulanması için mahkumiyetin
kesinleşmiş olması gerekli olmakla birlikte infazına gerek yoktur.
Tekerrürün Amacı
Yeniden suç işlemesinin önlenmesi
Yeniden suç işlenmesi halinde daha ağır cezayla
kişiyi yeniden suç işlemekten caydırmak
İdari Cezalar
İdari
Cezalar
Regülatif
Cezalar
Kabahat
Cezaları
Disiplin
Cezaları
İdari Cezalar
İdari
Disiplin cezalarıCezalar
bir kurum içinde düzeni
korumayı amaçlamaktadır.
Regülatif
Cezalar
Kabahat
Cezaları
Disiplin
Cezaları
İdari Cezalar
Kabahat Cezaları,
- genel kolluk yetkileri kapsamında
“kabahat” olarak
İdari
nitelenebilecek basit mevzuat ihlalleridir.
Cezalar
- kural olarak para cezası şeklinde düzenlenmektedir.
Regülatif
Kabahat
Disiplin
- genel kamu düzenini korumayı amaçlamaktadır.
Cezalar
Cezaları
Cezaları
- kişiler üzerinde ağır etki ve sonuç doğurmamaktadır.
İdari Cezalar
Regülatif para cezaları,
belli bir ağırlığı aşan ve
İdari
idari makamların spesifik kolluk yetkisi veya
Cezalar
regülasyon yetkisi kapsamında belirli bir alan
veya sektördeki düzeni koruma veya ekonomik
Regülatif sağlama
Kabahat
regülasyonu
amacıyla verilenDisiplin
idari para
Cezalar
Cezaları
Cezaları
cezalarıdır.
Rekabet Kurulu Kararları?
Regülatif cezalardandır;
spesifik bir alanı düzenlemektedir,
herhangi bir kabahat cezasına göre oldukça
yüksektir.
Rekabet Kurallarının Cezai Niteliği
AİHM’nin Kararları
Suçun Niteliği
Cezanın Ağırlığı
Kamu Yararı nedeniyle
herkesi etkiliyor mu?
%10’a varan para
cezası
ACTECON DANIŞMANLIK A.Ş. ©
Rekabet Kurallarının Cezai Niteliği
AİHM’nin Jussila Kararı
Rekabet Kurallarının Cezai Niteliği
AİHM’nin Konu Bakımından Yetkisi
Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür
4054 Sayılı Kanun’un 16(d) maddesinin 5. fıkrası
“Kurul, üçüncü fıkraya göre idarî para cezasına
karar verirken, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrası
bağlamında, ihlalin tekerrürü (…) gibi hususları
dikkate alır”.
4054 Sayılı Kanun tekerrür uygularken Kabahatler
Kanunu’na atıf yapmaktadır.
Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür
Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin 1. fıkrası
“temel para cezası, ihlalin tekerrürü halinde, her
bir tekrar için (…) yarısından bir katına kadar
arttırılır”.
Tekerrürün hangi şartlarda uygulanacağına dair herhangi
bir açıklama yer almamaktadır.
Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür
Rekabet cezalarının regülatif nitelikte, «cezai karakterde» olması
AİHM’nin de rekabet hukuku incelemelerini cezai nitelikte kabul etmesi
Kabahatler hukukunun ceza hukukunun parçası olması
Rekabetin
Korunması
Hakkında Kanun
Kabahatler
Kanunu
Türk Ceza
Kanunu
Rekabet Kurulu Kararlarında TCK’ya
Atıflar
"5237 sayılı yeni Türk Ceza Kanununun tekerrürü
düzenleyen 58. maddesinde “genel tekerrür” sistemi
kabul edilmiş olup, bir teşebbüsün Rekabet Kanununa
ikinci kez muhalefetten dolayı cezasının artırılması için,
her iki kabahatin de aynı kanun maddesini ihlal etmiş
olması gerekmediği, bu itibarla birinci kez 4. maddeyi
ihlal eden teşebbüsün ikinci eylemi 6. maddenin ihlali
niteliğindeyse, tekerrür hükümleri uygulanması
gerektiği düşünülmektedir."
UN Ro-Ro ve D. Anadolu G.D. Anadolu Çimento
Soruşturma Kararları
“Çekirdek” Ceza Hukuku Güvenceleri
Anayasa’nın 38. maddesinde öngörülen temel
"çekirdek" ceza hukuku güvenceleri idari
cezalarda da uygulanmalıdır.
Anayasa Mahkemesi Kararları:
10.2.2013 tarih, E. 2012/93 ve K. 2013/8 sayılı karar
29.11.2012 tarih, E. 2012/106 ve K. 2012/190 sayılı karar
14.2.2010 tarih, E. 2007/68 ve K. 2010/2 sayılı karar
Anayasa Mahkemesi’nin 14.2.2010 tarih,
E. 2007/68 ve K. 2010/2 sayılı Kararı
İdarenin tedbir değil cezalandırma amacı güden ve
caydırıcılık niteliği bulunan işlemlerde
«temel
ceza
hukuku
uygulanması gerektiği
güvencelerinin»
“Çekirdek” Ceza Hukuku Güvenceleri
Soruşturma Yapılması ve Savunma Alınması
Suç ve Cezaların Geçmişe Yürütülememesi
Lehe Kanun’un Uygulanması
Suç ve Cezaların Kanuniliği
Masumiyet Karinesi
Mükerrer Cezalandırma Yasağı
Suç ve Cezaların Şahsiliği İlkesi
Cezalarda Orantılılık (Ölçülülük) ve Belirlilik
Masumiyet Karinesi
Anayasa Mahkemesi’nin 20.02.2014 tarih ve 2013/3175
başvuru sayılı kararı
TCK Çerçevesinde Tekerrürün Koşulları
Tekerrürün Koşulları
1. Daha önce mahkumiyete uğramış olmak
failin daha önceden işlemiş olduğu herhangi bir suç
nedeniyle “mahkum olması” ve
bu
mahkumiyetinin
gerekmektedir.
“kesinleşmiş”
olması
2. Belirli bir süre içinde (tekrar) yeni bir suç
işlemek
Tekerrürün Uygulanacağı Zaman Aralığı
TCK Madde 58
"Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına
mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği
tarihten itibaren beş yıl,
Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para
cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz
edildiği tarihten itibaren üç yıl"
Rekabet Kanunu – Kabahatler Kanunu?
Taslak Yönetmelikteki Düzenlenme
“Kurul tarafından bir teşebbüsün rekabet ihlali
yaptığının tespit edilmesinden sonra, gerekçeli kararın
tebliğ edilmesinden itibaren sekiz yıl içerisinde Kanunun
aynı teşebbüs tarafından tekrar ihlali halinde her bir
ihlal için temel para cezası bir katına kadar artırılır. Bu
fıkra hükmünün uygulanması bakımından gerçekleşen
ihlallerin Kanunun aynı maddesine ilişkin olması
gerekmez.”
Vergi Usul Kanunu Düzenlemesi
Taslak Yönetmelikteki Düzenleme
Ceza
Süre
5 yılı aşkın süreli hapis
cezalarında:
5 yıl
5 yıldan kısa süreli hapis
cezalarında ve adli para
cezalarında:
3 yıl
Vergisel kabahatlerde:
2-5 yıl
Rekabet Kurulu tarafından
verilen idari para cezalarında:
8 yıl
Hürriyeti Tahdit Eden Suçlar Çerçevesinde Orantılılık
Rekabet Kurulu Kararları
Turkcell
UN RO-RO
AKMAYA
Antalya Bölgesi Çimento Kararı
Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Çimento
Kararı
Bankalar
Turkcell Kararları
Rekabet Kurulu’nun 06.06.2011 tarihli ve 1134/742-230 sayılı Kararı
“Turkcell’in ihlali tekrar niteliğinde olduğundan,
yukarıdaki paragrafta yer verildiği şekliyle
hesaplanan para cezası yarısı oranında
arttırılmıştır.”
Turkcell Kararları
Rekabet Kurulu’nun 23.12.2009 tarihli ve 09-60/1490-379
sayılı Kararı:
“Rekabet Kurulu’nun 29.12.2005 tarih ve 05-88/1221-353 sayılı,
Turkcell’in Kanun’un 4 ve 6. maddelerinin ihlal edip etmediğinin
tespit edilmesi konulu soruşturma kararı ile Turkcell’in 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumunu kötüye
kullandığına hükmedilmiştir.
Söz konusu karar dikkate alındığında, mevcut kararın
Yönetmeliğin 6. maddesi 1. bendi kapsamında ihlalin tekerrürü
olarak değerlendirilmesi gerektiği ve temel para cezasının yarısı
oranında arttırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.”
UN RO-RO Kararları
Maya Kararı
09-23/491-117
Antalya Bölgesi Çimento Kararı
Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
Çimento Kararı
Rekabet Kurulu, 2012 yılında Doğu Anadolu ve
Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile Adana ve Doğu
Karadeniz bölümlerinde çimento sektöründe
faaliyet
gösteren
teşebbüslerin
ihlalde
bulunduğunu tespit etmiştir.
Kararda, anılan teşebbüslere verilen ceza
bakımından tekerrür dahil “ağırlaştırıcı unsurun
bulunmadığı” kanaatine ulaşmıştır.
Banka Kararları
Rekabet
Kurulu
2011
yılında
Promosyonları Kararında bankaların
bulunduğunu tespit etmiştir.
Maaş
ihlalde
Rekabet Kurulu 2013 yılında mevduat, kredi ve
kredi kartı hizmetleri konusunda bankaların
ihlalde bulunduğunu tespit etmiştir.
Sonuç
Şimdiye kadar alınan kararlar tekerrür uygulaması
bakımından hukuki belirlilik yaratmamıştır
Rekabet Kanunu’ndan doğan cezaların cezai niteliği –
isnad içermesi, Türk Ceza Kanunu’nun getirdiği ilkelerin
VUK’da olduğu gibi referans alınabileceğini
göstermektedir
Tekerrür hükümlerinin kanun ile düzenlenmesi hukuk
tekniği bakımından en sağlıklı sonuç olacaktır
Teşekkürler!
Download

Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür