ÖZET
Bu tez çalışmasında çelik yapılarda kullanılan tipik kaynaklı ve bulonlu çekme elemanlarının
yük altındaki şekil değiştirme dağılımlarının görüntü yöntemleriyle belirlenebilmesi konusu
araştırılmıştır. Bilindiği gibi, yapı birleşim bölgesinde kullanılan malzeme cinsi, birleşim
kalitesi ve imalat yöntemleri, çelik birleşimlerin davranışını ve böylece bütün yapı davranışını
doğrudan etkileyen önemli faktörlerdendir. İmal edilen birleşimlerin yük altındaki gerçek
performansları ile bilgisayar modelleri yardımıyla hesaplanan performansları arasında
doğabilecek farklılıklar, yapının hizmet ömrü açısından önemli bir problem oluşturmaktadır.
Hizmet ömrü esnasındaki yapı davranışının doğru bir şekilde elde edilebilmesi ancak,
kullanılan malzeme özelliklerinin ve yapı birleşim detaylarının tasarıma doğru bir şekilde
yansıtılması ile sağlanabilir.
Birleşim noktalarında oluşan şekil değiştirmeler ve gerilmeler, günümüzde sadece kabul
edilen malzeme parametreleri ve modelleri kullanılarak sonlu elemanlar yöntemiyle
belirlenmekte, birleşimler laboratuvar şartlarında yalnızca mukavemet testleri ve şekil
değiştirme karakterlerine göre değerlendirilmektedir. Birleşim detaylarına ait şekil değiştirme
ve gerilme dağılımlarını, yerel şekil değiştirme bölgelerini, imalat hatalarından kaynaklanan
yerel gerilme ve şekil değiştirme kaynaklarını ölçebilecek kullanılabilir bir yöntem
bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu parametreler tasarım aşamasında göz ardı edilmektedir.
Yaygın olarak kullanılan deformasyon sensörleri ise deformasyon bilgisini yalnızca bir
noktada ve doğrultuda, sadece belirli bir süre için sağladığından, deneyler sırasında gerilme
şekil değiştirme dağılımını bütün ayrıntılarıyla belirlemek mümkün olamamaktadır.
Bu tez çalışmasında, yukarıdaki bilgiler ışığında çelik çekme elemanlarının çekme yükü
altında ortaya koydukları şekil değiştirme davranışlarının bütün ayrıntılarıyla belirlenebilmesi
için bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntem, deneyler sırasında birleşimlerden periyodik olarak
alınan dijital görüntülerinin analiz edilmesi esasına dayanmaktadır. Bu yöntem yardımıyla
yapılan şekil değiştirme analizlerinde, birleşim bölgesinin bütününe ait şekil değiştirme
hareketi istenilen ve kabul edilebilir hassasiyet sınırlarında belirlenebilmiştir.
Birleşim bölgesinin tümüne ait şekil değiştirme hareketinin bütün ayrıntılarıyla
belirlenebilmesinin, birleşimlerin performansı ve deformasyonlara ait mühendislik
değerlendirmeleri açısından önemli bir veri olduğu düşünülmektedir.
Bu tez çalışmasında diğer deformasyon ölçüm yöntemlerine kıyasla çok önemli üstünlüklere
sahip olan ve dijital görüntüler kullanılarak yapılan şekil değiştirme ölçümünün, çelik
yapılarda kullanılan tipik çekme elemanları için oldukça hassas sonuçlar verdiği sonucuna
varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çelik Konstrüksiyon, Çelik Birleşim, Görüntü Yöntemleri, Görüntü
İşleme, Görüntü Analizi.
xiii
Download

xiii ÖZET Bu tez çalışmasında çelik yapılarda kullanılan tipik