MEME KANSERİ Meme kanseri kadınlarda görülen kanser tipleri

advertisement
MEME KANSERİ
Meme kanseri kadınlarda görülen kanser tipleri arasında birinci
sırada yer almaktadır. Hayat boyu her 8 kadından birinin kansere
yakalanma riski vardır
Meme dokusunun herhangi bir yerinden kaynaklanabilir. En sık
görülen tipi; meme kanallarından kaynaklanan “duktal” kanser denen
kanserlerdir. Süt üreten bezlerden köken alan “lobüler” kanserler de sık
görülür. Ayrıca diğer dokulardan kaynaklanan daha nadir medüller,
tübüler, müsinöz gibi tipleri de vardır. Meme kanseri oluşumunda
genetik değişiklikler çok önemlidir. Genetik yapıda çeşitli faktörlerin ve
normal yaşlanmanın etkisiyle ortaya çıkan bozukluklar kansere neden olur. Ancak meme
kanserlerinin sadece %7-9’luk bir kısmı ailesel geçişlidir. Özellikle anne tarafında genç yaşta meme
kanseri ve erkek meme kanseri görülmesi ailesel bir geçişe işaret edebilir.
Risk Faktörleri
Kadın cinsiyet ve yaşlanma meme kanseri için en önemli risk faktörleridir. Diğer bilinen risk
faktörleri aşağıda belirtilmiştir;
İlk adet yaşı: İlk adetini erken yaşlarda görenler, yaşam boyu daha uzun süre östrojen
hormonuna maruz kalacaklarından dolayı risk artmaktadır.
İlk doğum yaşı: 30 yaşından sonra ilk doğumunu yapanlarda, 18 yaş öncesinde ilk doğumunu
yapanlara göre risk artmaktadır. Daha önceleri doğum sayısı ile kanser gelişimi arasında ters ilişki
olduğu öne sürülmüşse de bu ilişki gösterilememiştir. Yine de hamilelik döneminde östrojen
hormonunun daha düşük seviyelerde olması bu koruyucu etkinin ortaya çıkmasını sağlıyor olabilir.
Emzirme: En az bir yıl süreyle emzirmenin koruyucu etkisinin olduğunu gösteren verilerin yanı
sıra herhangi bir etkisinin olmadığını iddia eden çalışmalar da mevcuttur.
Doğum kontrol hapları: Doğum kontrol haplarının uzun süre kullanımı meme kanseri gelişim riskini
arttırmaktadır. Bunun yanı sıra en az beş yıl süreyle bu ilaçların kullanılmasının kalın bağırsak, rahim
ve over (yumurtalık) kanseri riskini azalttığı gösterilmiştir. 10 yıldan daha uzun süre kullanımlarda ve
özellikle genç yaşta (20 yaş öncesinde) kullanmaya başlamakla meme kanseri, kalp krizi ve inme riski
artmaktadır. Burada özellikle belirtilmesi gereken husus doğum kontrol hapıyla birlikte sigara içiminin
ciddi sorunlara yol açabileceğidir. İkisi birlikte kalp hastalıkları ve inme riskini belirgin arttırmaktadır.
Menopoz yaşı: Menopoz bilindiği gibi kadının adetten kesildiği, doğurganlığının sona erdiği
dönemdir. İleri yaşta (>55 yaş) menopoza girme meme kanseri riskini arttırmaktadır. Burada da etken
uzun süre östrojen hormonuna maruz kalmadır.
Menopoz sonrası hormon tedavisi: Bu tür ilaçlar genellikle menopoza bağlı şikayetlerin
ortadan kaldırılması veya azaltılması amacıyla kullanılırlar. Bu ilaçlar vücudun üretimini kestiği
östrojen ve progesteron hormonlarını içermektedir. Bu ilaçları 5 yıl ve daha uzun süre kullanan
menopoz sonrası dönem kadınlarda meme
kanseri ve rahim kanseri riski artar.
İyi huylu meme hastalıkları: Kist,
fibroadenom ve hiperplazi gibi meme
hastalıkları iyi huylu tümörlerdir. Biyopsi
sonucu habis olmayan oluşumlar tespit
edilmesi risk faktörüdür.
Ailede meme kanseri öyküsü
olması: Annesinde, anne tarafından
akrabalarında, teyzesinde ve ve/veya kız
kardeşinde meme kanseri olan kadınlarda
meme kanseri gelişmesi riski normal toplumdan daha fazladır.
Tarama:
Normalde 20 yaşından
sonra meme muayenesi ve yılda
bir
kez
doktorda
meme
muayenesi yaptırmanız önerilir.
Bu nedenle, erken dönemde
hastalığın
yakalanması
için
kadınların bilgi sahibi olması
gereklidir. 50 yaşından sonra 2
yılda bir mamografi çekilmesi
önerilmektedir. Ulusal kanser
tarama programı önerilerine
göre ülkemizde uygulanan meme
kanseri
tarama
protokolü
aşağıda yer almaktadır.
20-40 yaş arası; Ayda bir kendi
kendine meme muayenesi, iki
yılda bir klinik meme muayenesi
40-49 yaş arası; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi, yılda bir klinik meme muayenesi, birinci
derece akrabalarında meme kanseri varsa iki yılda bir mamografi çekilmesi
50-69 yaş arası; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi, yılda bir klinik meme muayenesi, iki yılda
bir mamografi çekilmesi gerekmektedir.
MEME MUAYENESİ NASIL YAPILMALI?
Her ay adet kanamasının başlangıcından 7-10 gün sonra yapınız. Menapozdan sonra ise her ayın aynı
günü yapınız.
.
İyi aydınlatılmış bir odada, belden yukarısını gösteren bir ayna karşısında ayakta durunuz.
Kollar yan taraflarda olmak üzere memelerde şişlik, deride büzülme ya da meme başında
değişiklik var mı kontrol ediniz.
Aynaya yaklaşarak, kollarınızı yukarı doğru kaldırarak ellerinizi başınızın arkasına koyun ve
öne doğru bastırın. Böylece göğüs kaslarının kasılmasını sağlamış olursunuz.Sonra memelerinizi
gözlemleyiniz.
Ellerinizi sıkıca kalçalarınıza bastırarak göğüs kaslarınızı kasınız. Sağ ve sol memede dikkatinizi
çeken bir değişiklik var mı kontrol ediniz.
Muayene edilecek tarafın altına küçük bir yastık veya katlanmış bir havlu koyunuz. Kolunuzu
başınızın arkasına doğru kaldırınız.
Muayene edecek elin parmaklarının iç yüzleri ile daireler çizerek dikkatli bir şekilde memenin
bütün bölümlerini, meme başı ve koltuk altını da muayene ediniz.
Başınızın altından kaldırdığınız kolunuzu yanınıza alarak aynı muayeneyi tekrar ediniz.
Son olarak memenizin ucunu hafifçe sıkarak akıntı olup olmadığını kontrol ediniz.
Aynı kontrolleri diğer memeniz için de yapınız. Eğer Memede ele gelen bir kitle saptanırsa
bunun büyüklüğü, sertliği,şekli,hareketli olup olmadığı belirlenmeye çalışılır.Meme derisinde sertlik
veya kalınlaşma olup olmadığı hissedilmeye çalışılır. Muayenenizde herhangi bir anormallikte
doktorunuza danışınız
MEME KANSERİNDE
ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIR!
DESTEĞİNİZLE KANSERİ YENELİM
HAYDİ EL ELE VERELİM…
TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ
Download